Risico Odfjell

Column augustus 2012

Risico Odfjell

De media hype rond de affaire Odfjell neemt deze zomer groteske vormen aan. De boodschap is dat we leven op een tijdbom en weinig tijd meer hebben om de ontsteking onschadelijk te maken. We zouden een laatste kans hebben om te ontsnappen aan een ramp met zeker honderd doden.

Volgens mij kon deze discussie zo uit de hand lopen omdat deze niet gebaseerd is op kennis over procesveiligheid. Dat geeft de media en de politici volop de ruimte. De basis is angst voor zeer gevaarlijke stoffen, het gaat niet over veiligheid en risico beheersing. Er is onvoldoende kennis bij de overheid. Bij Odfjell is dat de vraag (afgaande op mijn ervaring bij BRZO bedrijven). Door deze kennislacune proberen partijen veiligheid te vangen in checklists en andere makkelijk te hanteren versimpelingen. Mede daardoor kunnen bedrijf en overheid elkaar jaren aan het lijntje houden, tot dat er iets gebeurt. Een incident, een klokkenluider. Het Chemie pack incident is wat dat betreft volledig vergelijkbaar. Wanneer gaan we het hebben over veiligheid? Veiligheidsmanagement vereist naast zichtbaar leiderschap ook specifieke kennis en ervaring. Het vereist voortdurende aandacht op alle aspecten van het ontwerp en de bedrijfsvoering van de installatie.

Natuurlijk heeft Odfjell een wanprestatie geleverd door het zover te laten komen. Maar hetzelfde geldt voor de overheid (DCMR in dit geval).

Leidingen niet in QRA

Waarom is Odfjell uiteindelijk gedwongen een groot deel van de installatie stil te zetten? Dat gaat volgens de berichtgeving met name over het feit dat niet aangetoond kan worden dat blus- / koelwater leidingen in goede staat verkeren. Rechtvaardigt dit het stilleggen? Hoe groot is het risico? Voordat blussen/ koelen aan de orde is moet er een brand zijn ontstaan. Hoe zit het met de preventie daarvan, bijvoorbeeld de overvul preventie? Als vervolgens het blussen niet adequaat zou verlopen kan er grote(re) schade ontstaan met kans op escalatie naar een nabijgelegen tank. De effecten zijn vooral lokaal. De kans op grotere aantallen slachtoffers is praktisch uit te sluiten in deze omgeving. Dat zal ook blijken uit de QRA (risico analyse) van Odfjell. Het Odfjell risico is acceptabel volgens de Nederlandse normen. Saillant detail (let op!): blus- en koelwater leidingen worden niet meegenomen in de QRA berekeningen. Die hebben dus blijkbaar geen invloed op het risico (?). Toch stilleggen? Dat is dus niet gebeurd op basis van veiligheid/ risico overwegingen. De echte reden laat zich raden.

Hoe verder? De inspectie door de overheid zou zich meer moeten richten op de vraag: wat zijn de risico bepalende factoren en zijn deze zodanig beheerst dat het risico laag genoeg is. Het instrument daarvoor is het VeiligheidsBeheersSysteem (VBS) dat een BRZO bedrijf als Odfjell moet hebben. Daarin dient de veiligheid aantoonbaar geborgd te zijn. Dat controleer je niet met een checklist. Dat vereist kennis en ervaring op het gebied van procesveiligheid.

Als we op deze basis gaan stilleggen dan ligt binnenkort de hele Nederlandse chemische industrie plat.

(wordt vervolgd)

7 augustus 2012

Chris Pietersen

 

Kalender: