'Mogelijk niet optimaal'

Column maart 2011

'Mogelijk niet optimaal'

De veiligheidssituatie bij 71 risicovolle bedrijven, zoals Chemie-Pack is mogelijk niet optimaal. Dit stelt Staatssecretaris Atsma (Infrastructuur en Milieu) op 18 maart 2011 in een Nieuwsbericht van het Ministerie. Hij heeft dezelfde dag een brief hierover aan de Tweede Kamer gestuurd.  Hij geeft verder aan dat hij nader onderzoek laat doen naar de ‘feitelijke veiligheidssituatie’ bij deze 71 bedrijven.

Waar hebben we het over?
71 van de onderzochte 387 onderzochte BRZO bedrijven (van 29 bedrijven was onvoldoende info voor handen) scoren ‘slecht’ op een of meer van de 5 onderzochte elementen van het verplichte Veiligheids Beheers Systeem (VBS). 25 Bedrijven scoren slecht op twee of meer van de elementen.
Om het simpel te houden zijn echter alleen de vijf elementen die voor de borging van de veiligheid het ‘meest relevant’ worden geacht meegenomen. Er zijn echter acht elementen.

Welke elementen van het VBS zijn het meest relevant
Bekijk hier de acht onderdelen (7 + 1) van het VBS zoals deze worden voorgeschreven. De 8 elementen vormen een samenhangend bouwwerk voor veiligheid. Je ziet ze ook terug in de NTA 8620 en andere normen zoals de OHSAS 18001.  Het is dan ook niet gewenst dat bij de beoordeling er drie elementen zijn weggelaten.

Essentiele elementen niet onderzocht
Een essentieel element dat niet is onderzocht betreft ‘de organisatie en de werknemers’.  Het gaat daarbij om de volgende zaken:
• Bekwaamheid, training en bewustzijn
• Middelen, taken en verantwoordelijkheden
• Overleg en communicatie
Een ander element dat niet is meegenomen is zo mogelijk nog essentiëler: het uitvoeren van audits en beoordeling ervan. Niets is zo belangrijk bij veiligheid als het monitoren van de praktijk. Helaas, niet meegenomen. Vanuit mijn ervaring met incidentanalyses (zie o.a. mijn recente boek)  weet ik dat het juist op deze punten vaak misgaat! Ze zitten ook in het hart van de voorwaarden voor een goede veiligheidscultuur. Ik kan alleen maar gissen waarom deze niet zijn onderzocht. Te weinig info erover (dus onvoldoende inspectie geweest op deze punten)? Of zou als deze wel zouden zijn meegenomen de score nog slechter zijn geweest? Dan waren de koppen in de krant nog groter geweest. 

Zo komen we er niet

Het roept wel de vraag op naar de essentie van de geconstateerde afwijkingen. Hoe essentieel zijn die? Ik zou ze graag kennen. Helaas zijn die niet meegestuurd. Duidelijk is wel dat de staatssecretaris een slag om de arm houdt: ‘mogelijk niet optimaal’. Dat klinkt niet alarmerend. Is het dat wel?  Ik denk van wel. En dat zeg ik niet op basis van afvinklijsten van inspecties, maar vanuit 30 jaar ervaring in industriële veiligheid.  Het toezicht van de overheid leidt er vaak toe dat het bedrijf zich toelegt op het ‘tevreden houden’ van de overheid.  Een andere wijze van toezicht is noodzakelijk. Een vorm waarbij de verantwoordelijkheid voor een goed VBS nog meer bij het bedrijf wordt gelegd, daar zit ook de kennis. Het vraagt een toezicht op systeemniveau, uitgevoerd met kennis en ervaring dat vooral ook kijkt naar het vermogen van het bedrijf om te leren, te verbeteren en naar de veiligheidscultuur in het bedrijf.

Lees hier de brief van de Staatssecretaris.

 

Kalender: